((نجوم در قرآن)) 
تفسير چند آيه قرآن، تاريخ نجوم، لغت نامه قرآني و ...
 
1) تفسير آيات:
 
«انّا زَيَّنا السَّماء الدُّنياء بِزينه الكَواكِب[i]»
ما آسمان پائين را با ستارگان تزئين كرديم.
 
 
در اين آيه مي‌گويد «آسمان پائين را با كواكب تزئين كرديم» در حاليكه فرضيه‌اي كه در آن زمان بر افكار دانشمندان حاكم بود مي‌گفت فقط آسمان بالا آسمان ستارگان ثابت است (آسمان هشتم طبق فرضيه بطليموس)ولي چنانكه مي‌دانيم بطلان اين فرضيه اثبات شده و عدم پيروي قرآن از فرضيه نادرست مشهور آن زمان خود معجزه زنده‌اي از اين كتاب آسماني است.
نكته جالب ديگر اينكه از نظر علم امروز مسلم است كه چشمك زدن زيباي ستارگان بخاطر قشر هوايي است كه اطراف زمين را فرا گرفته و آنها را به اين كار، وا مي‌دارد و اين، با تعبير «السماء الدنيا» (آسمان پائين) بسيار مناسب است اما در بيرون جو زمين، ستارگان خيره خيره نگاه مي‌كنند و فاقد تلألو هستند....
 
«والشمس و ضحها و القَمَر اذا تلها[ii]»
به خورشيد و گسترش نور آن سوگند و به ماه در آن هنگام كه بعد از آن در آيد
 
 
 
«خورشيد» مهم‌ترين و سازنده‌ترين نقش را در زندگي انسان و تمام موجودات زنده زميني دارد. علاوه بر اينكه منبع نور و حرارت است و اين دو از عوامل اصلي زندگي انسان به شمار مي‌روند، منابع ديگر حياتي نيز از آن مايه مي‌گيرند. وزش بادها، نزول بارانها، پرورش گياهان، حركت رودخانه‌ها و آبشارها و حتي پديد آمدن منابع انرژي را همچون نفت و زغال سنگ هركدام اگر درست دقت كنيم، بصورتي با نور آفتاب ارتباط دارد. بطوريكه اگر روزي اين چراغ حياتبخش خاموش گردد، تاريكي و سكوت و مرگ همه جا را فرا مي‌گيرد.
«ضحي» در اصل به معني گسترش نور آفتاب است و اين در هنگام است كه خورشيد از افق بالا بيايد و نور آن همه جا را فر گيرد. سپس به آن موقع از روز «ضحي» گفته مي‌شود...
2) تاريخ نجوم در اسلام:
يكي از مباحث مهم در دانشهاي اسلامي، دانش نجوم اسلامي است. اين موضوع بدليل مسايل عبادي مهمي است كه در اين دين وجود دارد. نخستين علومي كه ساكنان بلاد اسلامي به آن اهتمام ورزيدند علومي مانند طب، كيميا و نجوم بود، كه احكام اين علوم را بر ديگر علوم ترجيح مي دادند.
در خلال سال 180ميلادي تا قرن شانزدهم، اعراب در زمينه ي ستاره شناسي برتري يافتند. مركز فرهنگي شان بغداد بود، جايي كه در قرن هشتم كتاب المجسطي بطلميوس به زبان عربي ترجمه شد.
 البتاني929-850ميلادي پرآوازه ترين منجم عرب، تا حدود زيادي بر محتوي اين كتاب افزود. آنها ابزارهايي نظير اسطرلاب، را كه اختراع يونانيان باستان بود را تكامل بخشيده و دقيقتر از يونانيان موقعيت ستارگان را رصد كردند. اسطرلاب الگويي دو بعدي از آسمان شب است كه در قرون وسطي براي تعيين موقعيت خورشيد و ستارگان بكار مي رفت.اولين محاسبات دقيق قطر زمين توسط برادران بنو شاكر انجام گرفت.
 يكي از دلايل توجه ويژه به نجوم در دوران اسلامي تعيين تقويم و اوقات شرعي است كه مستلزم مشاهدات و محاسبات دقيق نجومي است.هندسه كروي كه توسط ابوالوفاي بوزجاني معرفي شد اين محاسبات را بطور عمده تكميل كرد....
3) نظرات علمي قرآن در مورد بهداشت ودانش پزشكي و حشره شناسي:
توجه به خوردن ميوه و مواد غذايي پروتئين دار(واقعه/21-20)و(طور/22)، اعجاز اثر انگشت(قيامت/4)، شدت احساس درد توسط پوست(نساء/56)،درمان موضعي بسياري از بيماريهاي پوستي در سرما(ص/42)،اندوه ورابطه ي آن با كوري(يوسف/84)،اشاره به زخمهاي ناشي از عدم تحرك(كهف/18)، تأثير رواني رنگ سبز(رحمن/76) ، (انسان/21)و (كهف/31)،اشاره به بيماري پيري زودرس در كودكان(مزمل/17)، و.. .
4) نظرات علمي قرآن در مورد فضا ومسافرت به فضا:
تفاوت ستاره و سياره (يونس/5)و (فرقان/61)، گردش خورشيد،ماه،زمين وسيارگان در مدارهاي مشخص(يس/40-38)،(انبياء/33) و(تكوير/16-15)، پيش بيني مسافرت به فضا و عبور از جو(رحمن/33)و(انعام/125)،سقوط سنگهاي آسماني (رحمن/35)،شهابها(جن/8)،فقدان اكسيژن و هوا در ارتفاعات بالاي جو(انعام/125)تسخير كره ي ماه و احتمالاً خورشيد(ابراهيم/33)،مطالبي در مورد سياره ي زهره (طارق/3-1و.. .
5) رمزهاي اعجاز آميز قرآن :
1- اولين آيه قرآن « بسم الله الرحمن الرحيم » داراي 19 حرف عربي است. 
2- قرآن مجيد از 114 سوره تشكيل شده است و اين عدد به 19 فابل قسمت است. (6× 19). 
3- اولين سوره اي كه نازل شده است سوره علق (شماره96) نوزدهمين سوره از آخر قرآن است. 
4- سوره علق 19 آيه دارد. 
5- سوره علق 285 حرف (15× 19) دارد. 
6- اولين باركه جبرئيل امين با قرآن فرود آمد 5 آيه اولي سوره علق را آورد كه شامل 19 كلمه است. 
7- اين 19 كلمه ، 76 حرف (4× 19) دارد كه به تعداد حروف بسم الله الرحمن الرحيم است....

ستاره شناسی در قرآن

آفرینش جهان، انفجار بزرگ

متخصصان فیزیک نجوم، آفرینش جهان را در قالب پدیدهای عامه پسند با عنوان «انفجار بزرگ» شرح داده اند. این باور را منجمان و متخصصان فیزیک نجومی در چند دهه تایید کرده اند. طبق نظریه انفجار بزرگ، جهان در آغاز، توده عظیمی (ابر اولیه) بوده و سپس انفجار بزرگی (انفصال ثانویه) که منجر به تشکیل کهکشان ها شده رخ داده است. و با تقسیم کهکشانها؛ ستاره ها، سیاره ها، خورشید، ماه و غیره به وجود آمدند. مبدأ جهان یکی است و احتمال وقوع تصادف صفر است. قرآن در رابطه با مبدأ جهان بیان میکند: ( أَوَلَمْ یَرَ الَّذِینَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا ) (سوره انبیاء بخشی از آیه 30) آیا کافران ندیدند که آسمان ها و زمین به هم پیوسته بودند، و ما آنها را از یکدیگر باز کردیم. تجانس قابل توجهی بین آیه قرآن و انفجار بزرگ وجود دارد. چگونه کتابی که در 1400 سال پیش در صحرای عربستان نازل شده حاوی چنین حقایق علمی عمیقی است. 

دانشمندان میگویند قبل از تشکیل کهکشانها، ماده سماوی در آغاز به شکل گاز بود. برای توصیف ماده اولیه سماوی، کلمه دود مناسب تر از گاز است. قرآن به این حالت جهان با کلمه «دخان» که به معنای دود است اشاره مینماید: (ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِیَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِیَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَیْنَا طَائِعِینَ ) (سوره فصلت،آیه 11).

 

گسترش جهان در سال 1925 

ستاره شناس آمریکایی، ادوینهابل، پس از مشاهده رصدی متوجه شد که کهکشان ها از یکدیگر دور میشوند یعنی جهان در حال گسترش است. گسترش جهان هم اکنون یک حقیقت علمی تایید شده است. قرآن نیز در مورد طبیعت جهان میفرماید: (وَالسَّمَاء بَنَیْنَاهَا بِأَیْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ ) (سوره ذاریات،آیه 47) و ما آسمان را با قدرت بنا کردیم، و همواره آن را وسعت میبخشیم. کلمه موسعون «وسعت میبخشیم» ترجمه شده است و اشاره به گسترش روز افزون جهان دارد. استیون هاکین در کتابش تاریخ مختصر زمان میگوید: «کشف گسترش جهان یکی از بزرگترین انقلاب های عقلانی قرن بیستم است. قرآن حتی قبل از این که انسان تلسکوپی بسازد به گسترش جهان اشاره می کند.» 

آیا کافران نمی دانند که آسمانها و زمین بسته بودند ، ما آنها را گشودیم و هر چیز زنده ای را از آب پدید آوردیم؟ چرا ایمان نمی آورند؟ (انبیاء آیه 30)

ممکن است بگویند وجود حقایق نجومی در قرآن تعجب برانگیز نیست زیرا عرب ها در زمینه ستاره شناسی پیشرفته بودند. در این مورد حق با آنهاست. ولی آنها درک نمیکنند که قرآن قرن ها قبل از آنکه عرب ها در زمینه ستاره شناسی برتری یابند نازل شد. علاوه بر این بسیاری از حقایق علمی که در رابطه با ستاره شناسی ذکر شد، از قبیل آغاز جهان با یک انفجار بزرگ،برای عرب ها حتی هنگامی که در اوج پیشرفت علمی بودند نا آشنا بود. پس حقایق علمی قرآن به سبب پیشرفت آنها در زمینه ستاره شناسی نبود، بلکه چون علم نجوم در قرآن جایگاهی داشت، عرب ها در این زمینه پیشرفت کردند. فیزیک در گذشته نظریه مشهوری تحت عنوان «ئوری ذره گرایی» بسیار مورد قبول بود. این تئوری را یونانیان، بخصوص فردی به نام دی ماکرِتِس 23 قرن پیش مطرح کرد. بعد از او مردم تصور میکردند کوچکترین جزء ماده اتم است. عرب ها نیز همین عقیده را داشتند.

کلمه عربی ذره به معنای اتم بود. علم جدید می گوید اتم نیز قابل تجزیه است. 14 قرن پیش حتی یک عرب این مطلب را نمی دانست. تصور او این بود که کوچکتر از ذرّه وجود ندارد. به هر حال،قرآن این محدودیت را رد میکند. 

(وَ قَالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لَا تَأْتِینَا السَّاعَةُ قُلْ بَلَى وَرَبِّی لَتَأْتِیَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَیْبِ لَا یَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَلَا فِی الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِی كِتَابٍ مُّبِینٍ )(سوره سبا،آیه 3) 

کافران گفتند: قیامت هرگز به سراغ ما نخواهد آمد. بگو: آری به پروردگارم سوگند که به سراغ شما خواهد آمد، خداوندی که از غیب آگاه است و به اندازه سنگینی ذرّه ای در آسمان ها و زمین از علم او دور نخواهد ماند، و نه کوچکترین از آن و نه بزرگتر، مگر این که در کتابی آشکار ثبت است. این آیه به علم لایتناهی خدا، علم او بر همه چیز چه پیدا و چه پنهان، اشاره میکند. سپس فراتر می رود و می گوید: خدا از همه چیز، چه کوچکتر و چه بزرگتر از یک ذرّه آگاه است. بنابراین این آیه به وضوح امکان وجود چیزی کوچکتر از ذرّه را نیز نشان می دهد، حقیقتی که فقط علم جدید آن را کشف کرده است.

 

منبع: بشارت، مهر و آبان 1388 - شماره 73 

تخلیص : گروه دین و اندیشه - مهدی سیف جمالی

ستاره شناسی در قرآن

آفرینش جهان، انفجار بزرگ

متخصصان فیزیک نجوم، آفرینش جهان را در قالب پدیدهای عامه پسند با عنوان «انفجار بزرگ» شرح داده اند. این باور را منجمان و متخصصان فیزیک نجومی در چند دهه تایید کرده اند. طبق نظریه انفجار بزرگ، جهان در آغاز، توده عظیمی (ابر اولیه) بوده و سپس انفجار بزرگی (انفصال ثانویه) که منجر به تشکیل کهکشان ها شده رخ داده است. و با تقسیم کهکشانها؛ ستاره ها، سیاره ها، خورشید، ماه و غیره به وجود آمدند. مبدأ جهان یکی است و احتمال وقوع تصادف صفر است. قرآن در رابطه با مبدأ جهان بیان میکند: ( أَوَلَمْ یَرَ الَّذِینَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا ) (سوره انبیاء بخشی از آیه 30) آیا کافران ندیدند که آسمان ها و زمین به هم پیوسته بودند، و ما آنها را از یکدیگر باز کردیم. تجانس قابل توجهی بین آیه قرآن و انفجار بزرگ وجود دارد. چگونه کتابی که در 1400 سال پیش در صحرای عربستان نازل شده حاوی چنین حقایق علمی عمیقی است. 

دانشمندان میگویند قبل از تشکیل کهکشانها، ماده سماوی در آغاز به شکل گاز بود. برای توصیف ماده اولیه سماوی، کلمه دود مناسب تر از گاز است. قرآن به این حالت جهان با کلمه «دخان» که به معنای دود است اشاره مینماید: (ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِیَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِیَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَیْنَا طَائِعِینَ ) (سوره فصلت،آیه 11).

 

گسترش جهان در سال 1925 

ستاره شناس آمریکایی، ادوینهابل، پس از مشاهده رصدی متوجه شد که کهکشان ها از یکدیگر دور میشوند یعنی جهان در حال گسترش است. گسترش جهان هم اکنون یک حقیقت علمی تایید شده است. قرآن نیز در مورد طبیعت جهان میفرماید: (وَالسَّمَاء بَنَیْنَاهَا بِأَیْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ ) (سوره ذاریات،آیه 47) و ما آسمان را با قدرت بنا کردیم، و همواره آن را وسعت میبخشیم. کلمه موسعون «وسعت میبخشیم» ترجمه شده است و اشاره به گسترش روز افزون جهان دارد. استیون هاکین در کتابش تاریخ مختصر زمان میگوید: «کشف گسترش جهان یکی از بزرگترین انقلاب های عقلانی قرن بیستم است. قرآن حتی قبل از این که انسان تلسکوپی بسازد به گسترش جهان اشاره می کند.» 

آیا کافران نمی دانند که آسمانها و زمین بسته بودند ، ما آنها را گشودیم و هر چیز زنده ای را از آب پدید آوردیم؟ چرا ایمان نمی آورند؟ (انبیاء آیه 30)

ممکن است بگویند وجود حقایق نجومی در قرآن تعجب برانگیز نیست زیرا عرب ها در زمینه ستاره شناسی پیشرفته بودند. در این مورد حق با آنهاست. ولی آنها درک نمیکنند که قرآن قرن ها قبل از آنکه عرب ها در زمینه ستاره شناسی برتری یابند نازل شد. علاوه بر این بسیاری از حقایق علمی که در رابطه با ستاره شناسی ذکر شد، از قبیل آغاز جهان با یک انفجار بزرگ،برای عرب ها حتی هنگامی که در اوج پیشرفت علمی بودند نا آشنا بود. پس حقایق علمی قرآن به سبب پیشرفت آنها در زمینه ستاره شناسی نبود، بلکه چون علم نجوم در قرآن جایگاهی داشت، عرب ها در این زمینه پیشرفت کردند. فیزیک در گذشته نظریه مشهوری تحت عنوان «ئوری ذره گرایی» بسیار مورد قبول بود. این تئوری را یونانیان، بخصوص فردی به نام دی ماکرِتِس 23 قرن پیش مطرح کرد. بعد از او مردم تصور میکردند کوچکترین جزء ماده اتم است. عرب ها نیز همین عقیده را داشتند.

کلمه عربی ذره به معنای اتم بود. علم جدید می گوید اتم نیز قابل تجزیه است. 14 قرن پیش حتی یک عرب این مطلب را نمی دانست. تصور او این بود که کوچکتر از ذرّه وجود ندارد. به هر حال،قرآن این محدودیت را رد میکند. 

(وَ قَالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لَا تَأْتِینَا السَّاعَةُ قُلْ بَلَى وَرَبِّی لَتَأْتِیَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَیْبِ لَا یَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَلَا فِی الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِی كِتَابٍ مُّبِینٍ )(سوره سبا،آیه 3) 

کافران گفتند: قیامت هرگز به سراغ ما نخواهد آمد. بگو: آری به پروردگارم سوگند که به سراغ شما خواهد آمد، خداوندی که از غیب آگاه است و به اندازه سنگینی ذرّه ای در آسمان ها و زمین از علم او دور نخواهد ماند، و نه کوچکترین از آن و نه بزرگتر، مگر این که در کتابی آشکار ثبت است. این آیه به علم لایتناهی خدا، علم او بر همه چیز چه پیدا و چه پنهان، اشاره میکند. سپس فراتر می رود و می گوید: خدا از همه چیز، چه کوچکتر و چه بزرگتر از یک ذرّه آگاه است. بنابراین این آیه به وضوح امکان وجود چیزی کوچکتر از ذرّه را نیز نشان می دهد، حقیقتی که فقط علم جدید آن را کشف کرده است.

 

منبع: بشارت، مهر و آبان 1388 - شماره 73 

تخلیص : گروه دین و اندیشه - مهدی سیف جمالی

از ازل مهـرت پــریشــانم نمود

عشقت آتش بود و ویرانم نمود

تا که جــان را با تنم آمیختنــد

داغ وصــلت بر دلــم آویختنــد

هر زمان روزم به شب ، شب روز شد

هــــر تـــرانـه در فــــراقت سوز شـــــد

بر دلم گفتی که باید خوار شد

تا که در کوی عزیزان یار شد

گفتی از طوفان و باران چون گذشت

تــــا توان بر مــرکب یــــاران نشست

تـــا سحر جز یـــاد تو یادی نبود

خواب را با چشم من دشمن نمود

سالها را در پی وصلت شـــدم

عاقبت محکوم بر فصلت شدم

دل بـــه امیــــد وصالت می تپید

جسم با سودای تو جان می خرید

چشمها در انتظارت خیره ماند

قلب از هجران رویت تیره ماند

اشک ، باران شد به دامانم گریخت

رشتـــه ی امیـــد را هر دم گسیخت

دفتر شـــادی زهجرت بستــه شد

بلبل از بیهوده خواندن خسته شد

شمع ، چون پروانه را بیگانه دید

بر وجودش بی صـــدا آتش کشید

با هــــزار امیــــد بر کویت شـــدم

یک زمان سرگشته ی رویت شدم

هــــر زمان از دیگری پیشی گـرفت

هر کسی در این جهان کیشی گرفت

آه در شهــــر دلت تنهــــا شــدم

عاقبت سرگشته ای رسوا شدم

نـــاامید از مأمنم بـاز آمدم

در پی زنـــدانی راز آمـــدم

رفت جان از تن ،تنم بیمار شد

دل زدستم رفت چون بی یار شد

چشم دیــــدار تن بیمــار من

شادیت بود و نمود آزار من

روز و شب دامن بـــدین آتش زدی

هرکه در راه تو شد ، راهش زدی

رفتــم و دیگر ندادم دل به کس

هیچکس یارم نشد جز با هوس

رفتم و محرم به نامحرم شدم

با دل هر بیـــدلی همـــدم شدم

ارمغانی زین سفر حاصل نشد

جز غم هجران کسی با دل نشد

در عمق آرزوی من است که در وجودت خانه ای داشته باشم حتی به مساحت یک قلب
*******
بگو با من چه کردی مهربانم که ابری شد تمام آسمانم بیا آتش بزن خاکسترم کن بدون تو نمی خواهم بمانم
********
دوست دارم تا شبی در کلبه مهمانت کنم از نوک پا تا لبانت بوسه بارانت کنم.
******

معطر گشته از زلفت تمام عالم هستی بدان تا آسمان برجاست تو سلطان دلم هستی
*********
وقتی تنها شدی بدان خدا همه رو بیرون کرده تا خودت باشی و خودش
**********
بار الهی ما حال نداریم به راه راست هدایت شویم-راه راست را به سوی ما کج بفرما
*********
گر طبیبانه بیایی به سر یالینم به دو عالم ندهم لذت بیماری را
*********
تو اگر در تپش ابر خدا را دیدی همتی کن و بگو ماهی ها حوض شان بی آب است
*********
تا وعده ی قیامت تو صبر می کنیم/بر داغ بی نهایت تو صبر می کنیم/ای از تبار آینه و آفتاب و عشق/تا مژده ی زیارت تو صبر می کنیم
********
سال ها پیش که کودک بودم سر هر کوچه کسی بود که چینی ها را بند می زد با عشق و من آن روز به خود می گفتم آخر این هم شد کار؟ ولی امروز که دیگر اثری از او نیست چینی دل ترکی دارد و من دربه در کوی به کوی در پی بند زنی می گرد
********
گاهی گمان نمی کنی ولی می شود گاهی نمی شود که نمی شود که نمی شود/گاهی هزار دوره دعا بی اجابت است گاهی نگفته قرعه به نام تو می شود/گاهی گدایی و بخت با تو نیست گاهی تمام شهر گدای تو می شود/
*******
هر کس که در دعایش یادی کند ز یاران /شیرین تر از عسل باد کامش به روزگاران
********
بیایید در این خاک در این مزرعه ی پاک به جزعشق به جز مهر دگر هیچ نکاریم
********
ای با صفا هر روز می دهم ندا اگر داشتی وفا اس ام اس می دادی گدا
********
اذان صبح آوایی ست که همگان می شنوند اما فقط آنهایی که اهل قیامند به پا می خیزند
********
آنکه با زندگی می سازد زندگی را می بازد با زندگی نساز زندگی را بساز
*******
غبار از چهره ی نازت بگیرم / شبی من پرده از رازت بگیرم تو در چشمان من یک سیب سرخی خدا قسمت کند گازت بگیرم

********

خبرت هست که از خوبی خود بی خبری؟/به خدا خوبتر از خوبتر از خوبتری

ببخشید که بیشترش تکراری بود

هر گاه دلم رفت تا محبت کسی را به دل بگیرد،تو او را خراب کردی، 
خدایا، به هر که و به هرچه دل بستم،
تو دلم را شکستی،
عشق هر کسی را که به دل گرفتم،
تو قرار از من گرفتی، 
هر کجا خواستم دل مضطرب و دردمندم را آرامش دهم، 
در سایه امیدی، و به خاطر آرزویی،
برای دلم امنیتی به وجود آورم،
تو یکباره همه را برهم زدی،
و در طوفان های وحشتزای حوادث رهایم کردی،
تا هیچ آرزویی در دل نپرورم 
هیچ وقت آرامش و امنیتی در دل خود احساس نکنم....
تو این چنین کردی تا به غیر از تو محبوبی نگیرم
و به جز تو آرزویی نداشته باشم،
و جز تو به چیزی یا به کسی امید نبندم، 

 و جز در سایه توکل به تو، آرامش و امنیت احساس نکنم...
خدایا ترا بر همه این نعمتها شکر می کنم." 

تو این چنین کردی تا به غیر تو محبوبی نگیرم

از دکتر مصطفی چمران

دلم گرفته برایت
به سینه می زندم سر، دلی که کرده هوایت
دلی که کرده هوای کرشمه‌های صدایت
نه یوسفم، نه سیاوش، به نفس کشتن و پرهیز
که آورد دلم ای دوست! تاب وسوسه‌هایت
ترا ز جرگه‌ی انبوه خاطرات قدیمی
برون کشیده‌ام و دل نهاده‌ام به صفایت
تو سخت و دیر به دست آمدی مرا و عجب نیست
نمی‌کنم اگر ای دوست، سهل و زود ، رهایت
گره به کار من افتاده است از غم غربت
کجاست چابکی دست‌های عقده‌گشایت؟
به کبر شعر مَبینم که تکیه داده به افلاک
به خاکساری دل بین که سر نهاده به پایت
"دلم گرفته برایت" زبان ساده‌ی عشق است
سلیس و ساده بگویم: دلم گرفته برایت!

ساختم با آتش دل لاله زاري شد مرا
سوختم خار تعلق نوبهاري شد مرا

سينه را چون گل زدم چاك اول از بيطاقتي

آخر از زندان تن راه فراري شد مرا

هر چراغي در ره گمگشته اي افروختم

در شب تار عدم شمع مزاري شد مرا

دل به داغ عشق خوش كردم گل از خارم دميد

خو گرفتم با غم دل غمگساري شد مرا

گوهر تنهائي از فيض جنون دارم به دست

گوشه ي ويرانه گنج شاهواري شد مرا

كج نهادان را از كس باور نيايد حرف راست

عيب خود بي پرده گفتم پرده داري شد مرا

پيش پيكان بلا سنگ مزارم شد سپهر

جا به صحراي عدم كردم حصاري شد مرا

چون نسوزم شمع سان ؟كز داغ محرومي رهي

بر جگر هر شعله ي آهي شراري شد مرا

 ( علامه طباطبايي )

از بس که خسته ام دگر از ناله های سوت

  از لحظه های ممتد آبستن سکوت

یک گوشه حیاط تو مشغول می شوم

  لب تشنه شکفتن گل های سرخ روت

شاید مرا کنار خودت حس کنی ، ولی 

  مهمان نمی کنی من و دل را به گفتگوت

ای شور عاشقانه ترین شعرها لبت

  چیزی نمانده از تن زارم به جز قنوت

در لحظه های بی تو نفس تنگ می شود

  بر پیکرم که پر شده از تار عنکبوت

جانی دوباره بخش مسیحای آشنا

  در لحظه های ممتد آبستن سکوت